Gwiazdor, Aniołek, Dzieciątko czy Mikołaj – kto przynosi prezenty w Polsce?

Kto przynosi prezenty w Polsce? To zależy od regionu: w większości kraju Święty Mikołaj, w Wielkopolsce, na Kujawach, Pałukach, Kaszubach i Pomorzu Zachodnim Gwiazdor, na Górnym Śląsku Dzieciątko, w Małopolsce, na Podkarpaciu i Śląsku Cieszyńskim Aniołek, na Dolnym Śląsku i Opolszczyźnie Gwiazdka, a na wschodzie, przy granicy z Białorusią, czasem Dziadek Mróz. Te tradycje mieszają się dziś coraz bardziej – wiele dzieci dostaje drobne prezenty od Mikołaja 6 grudnia, a w Wigilię od postaci typowej dla swojego regionu.

Święty Mikołaj

Najbardziej rozpowszechniony w całej Polsce. Przychodzi 6 grudnia z drobnymi prezentami do buta, a w wielu domach także w Wigilię. Jego pierwowzorem jest święty Mikołaj z Miry, biskup słynący z dobroci.

Gwiazdor

Typowy dla Wielkopolski, Kujaw, Pałuk, Kaszub i Pomorza Zachodniego, czyli głównie terenów dawnego zaboru pruskiego. Tradycyjnie miał kożuch, futrzaną czapkę, maskę lub brodę, worek z prezentami i rózgę. Przed wręczeniem prezentu dzieci musiały powiedzieć wierszyk albo zaśpiewać kolędę. Gwiazdor przychodzi w Wigilię, „po pierwszej gwiazdce” – stąd jego nazwa.

Dzieciątko

Typowe dla Górnego Śląska. Prezenty przynosi Dzieciątko (Dzieciątko Jezus), zwykle niewidzialne – dzieci znajdują paczki pod choinką, często po usłyszeniu dzwoneczka.

Aniołek

Typowy dla Małopolski, Podkarpacia i Śląska Cieszyńskiego, czyli dawnej Galicji. Aniołek, podobnie jak Dzieciątko, jest niewidzialny i zostawia prezenty pod choinką w wigilijny wieczór. W części Małopolski prezenty przynosi też Gwiazdka.

Gwiazdka

Spotykana na Dolnym Śląsku i Opolszczyźnie, a także w części Małopolski. Podobnie jak Gwiazdor wywodzi się z dawnych grup kolędniczych, ale – jak Aniołek – zwykle działa niepostrzeżenie.

Dziadek Mróz

Postać z tradycji wschodniosłowiańskiej, spotykana na wschodzie Polski, zwłaszcza przy granicy z Białorusią. Dziś rzadziej obecna, choć niektóre rodziny ją pamiętają.

Jak wytłumaczyć dziecku różnice?

• „Mikołaj ma bardzo dużo pracy, więc w różnych miejscach pomagają mu Gwiazdor, Aniołek i Dzieciątko.”
• „W każdym regionie Polski Święta mają trochę inną tradycję – i wszystkie są piękne.”
• Gdy dziecko pyta, czy to wszystko prawda, przeczytaj: kiedy dzieci przestają wierzyć w Mikołaja.

Kto przynosi prezenty – najczęstsze pytania

Kto przynosi prezenty w Wielkopolsce?

Gwiazdor – w Wigilię, po pierwszej gwiazdce.

Kto przynosi prezenty na Śląsku?

Dzieciątko, zwykle niewidzialne.

Kto przynosi prezenty w Krakowie i Małopolsce?

Tradycyjnie Aniołek (w niektórych domach Gwiazdka), choć dziś coraz częściej także Mikołaj.

Czy Mikołaj i Gwiazdor to ta sama postać?

To różne postacie z różnych tradycji, ale pełnią podobną rolę – przynoszą prezenty i radość.

Podsumowanie

Kto przynosi prezenty? W Polsce to zależy od regionu – i to piękne bogactwo tradycji. Niezależnie od tego, czy u Was rządzi Gwiazdor, Aniołek czy Dzieciątko, Mikołaj może przemówić do dziecka po imieniu: zamów film od Mikołaja albo telefon od Mikołaja.